Og‘iz bo‘shlig‘i va tishlar: Nutq, hazm va tabassum sirlari
Tanglay, so‘lak bezlari, ta’m so‘rg‘ichlari hamda tish to‘qimalari (emaye, dentin, pulpa) haqida qiziqarli qo‘llanma.
Tibbiy ko‘rikdan o‘tgan: KidsHealth Medical Experts
Ushbu ma’lumotlar bolalar salomatligi mutaxassislari tomonidan ilmiy asosda tasdiqlangan.
Tanglay — og‘iz bo‘shlig‘ining tepa qismi (oldingi qattiq va orqa yumshoq tanglay).
Emal — tish tojini qoplagan, butun inson organizmidagi eng mustahkam to‘qima.
Dentin — emal ostida joylashgan va tishning asosiy hajmini tashkil qiluvchi sarg‘ish suyaksimon modda.
Pulpa — tishning ichki qismidagi nerv tolalari va qon tomirlari joylashgan nozik to‘qima.
Og‘iz va tishlar nima uchun muhim?
Har safar tabassum qilganimizda, so‘zlaganimizda yoki taom yeganimizda og‘iz va tishlarimizdan foydalanamiz. Ular yuz mimikasini hosil qilish, nutq tovushlarini chiqarish va ovqat hazmini boshlash uchun xizmat qiladi.
Og‘iz so‘zlashish uchun nihoyatda zarur. Lablar va til bilan birga tishlar havo oqimini to‘g‘ri yo‘naltirib, so‘zlarni ravon aytishga imkon beradi. Taom yeganimizda esa tishlar uni maydalab, yutishga tayyorlaydi.
Og‘iz qismlari: Tanglay, til va so‘lak bezlari
Qattiq va yumshoq tanglay: Qattiq tanglay og‘izni burun bo‘shlig‘idan ajratib turadi. Yumshoq tanglay esa ovqat yutganda burun yo‘lini yopib, taomning burunga ketib qolishini oldini oladi.
Til va ta’m so‘rg‘ichlari: Til yuzasidagi so‘rg‘ichlar shirin, sho‘r, nordon va achchiq ta’mlarni sezadi.
So‘lak bezlari: So‘lak ajratib taomni yumshatadi va tarkibidagi fermentlar orqali uglevodlarni og‘izning o‘zidayoq parchalashni boshlaydi.
Tish turlari va tishning anatomik tuzilishi
Kurak tishlar (kesadi), qoziq tishlar (uzadi), kichik va katta oziq tishlar (chaynab maydalaydi). Inson hayotida 20 ta sut tishi o‘rniga 32 ta doimiy tish chiqadi.
To‘qimalar: Emal (eng qattiq himoya qobig‘i), dentin (tish asosi), pulpa (nerv va qon tomirlari joylashgan markaz) va sement (ildizni jag‘ suyagiga mahkamlaydi).
Tishlarni asrashning oltin qoidasi
Tishlarni asrashning oltin qoidasi: Tishlaringizni kuniga ikki marta kamida 2 daqiqadan tozalang, shirin gazlangan ichimliklarni cheklang va har 6 oyda stomatolog ko‘rigidan o‘ting!
📌 Asosiy xulosalar va eslab qoling:
- Tishlar va til birgalikda nutq tovushlarini hosil qiladi va hazm jarayonini boshlaydi.
- Har kuni 2 mahal 2 daqiqadan tish yuvish emalni kariesdan mustahkam himoya qiladi.
O‘rganganlaringizni sinab ko‘ring!
Har bir to‘g‘ri javob uchun +10 XP oling va bilimlaringizni mustahkamlang
1. Inson organizmidagi eng qattiq va mustahkam to‘qima nima?
+10 XP2. Katta yoshli insonda jami nechta doimiy tish bo‘ladi?
+10 XP3. Tishning qaysi qismida qon tomirlari va nerv tolalari joylashgan?
+10 XP